Bukowice - Pathendorf
(1301 r.)
Wieś położona wśród lasów 6 km na pn-wsch. od Brzegu Dolnego na wys. 150
- 160 m n.p.m.
Godzięcin - Tirgarte,
Tiregarten (1301r.)
Wieś ulicówka położona na polanie wśród lasów 7,5 km na pn.-wsch od Brzegu
Dolnego na 158 - 165 m n.p.m. W dokumentach wymieniana po raz pierwszy w
XIV w.
Zabytki - kościół p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa pochodzący z 1583
r. należący do najstarszych na Dolnym Śląsku kościołów o konstrukcji drewnianej.
Obok kościoła znajduje się drewniana dzwonnica z 1877 r. Wart zwiedzenia
jest również park przypałacowy w stylu angielskim wraz z grobowcem rodzinnego.
Grodzanów - Grodanou, Grozanovo,
Grossanow (1202 r.)
Wieś położona w odległości 10 km na zach. od Brzegu Dolnego, na wys. 112 - 125 m n.p.m.
Jodłowice - Tannewald
(1313 r.)
Wieś położona na skraju Wysoczyźny Rościsławickiej, 5,5 km na pn.-wsch.
od Brzegu Dolnego na wys. 115 - 125 m n.p.m. Zabytki - kościół p.w. Podwyższenia
Krzyża Świętego z 1783 r. Wart zobaczenia granitowy krzyż pokutny w lesie
na poboczu drogi ok. 350 m na pd. - wsch. od drogi do Rościsławic. W pobliżu
wsi znajduje się rezerwat przyrody o pow. 9,36 ha utworzony w 1958 r dla
ochrony starodrzewia lasu mieszanego z jodłą pospolitą. Przy wsch. granicy
rezerwatu leży głaz narzutowy wystający 2 m nad ziemią, mający 13,4 m obwodu.
Kręsko - Crancz, Kranz, Kraniec (1358
r.)
Obecnie dzielnica Brzegu Dolnego.
Naborów - Neudorf (1300 r.)
Wieś o zachowanym starym słowiańskim układzie owalnicy położona w Dolinie
Odry 6 km na zach. od Brzegu Dolnego na wys. 135 - 141 m n.p.m.
Zabytki - kościół p.w. św. Anny.
Pogalewo
Wielkie - Gross Pogel (1259 r.)
Wieś położona w Dolinie Odry w oddaleniu 7,5 km na zach. od Brzegu Dolnego,
na wys. 105 - 117 m n.p.m. Osada założona w 1259 r. przez księcia głogowskiego
Henryka III na prawie niemieckim.
Pogalewo
Małe - Klein Pogel (1248 r.)
Wieś położona w oddaleniu 6 km na zach. od Brzegu Dolnego, na wys. 105 - 117 m n.p.m. W 1248 roku wymieniono ją jako własność klasztoru cystersów
w Lubiążu.
Warty zobaczenia zespół dworski wraz z 4,5ha założony ok. 1850 r. z wykorzystaniem
fragmentu parku łęgowego. Przy drodze stoi odrestaurowany w 2004 roku barokowy postument św. Nepomucena z 1725 r.
Pysząca - Schanzberg (1425
r.)
Wieś położona w Dolinie Odry w oddaleniu 3 km na zach. od Brzegu Dolnego,
na wys. 112 - 119 m n.p.m.
Radecz - Siffridi Villa, Siversdorf (1301 r.)
Wieś położona wśród lasów Wysoczyzny Rościsławickiej w oddaleniu 3 km na
pd. od Brzegu Dolnego, na wys. 132 - 147 m n.p.m.
Zabytki - neogotycki kościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny
z 1891 r.
Stary Dwór - Althof (1320
r.)
Wieś ulicówka położona w Dolinie Odry wzdłuż Jodłowickiego Potoku 5 km na
wsch. od Brzegu Dolnego, na wys. 110 - 113 m n.p.m. Założona na terenach
należących do klasztoru cystersów w Lubiążu.
Wały - Reichenwald (1301r.)
Wieś ulicówka położona w Dolinie Odry 3 km na wsch. od Brzegu Dolnego, na
wys. 109 - 120 m n.p.m. Po raz pierwszy wymieniona w roku 1301 jako własność
księcia Henryka III Głogowskiego.
We wsi znajdują się pozostałości grodziska średniowiecznego. Nad Odrą mieści
się Ośrodek Wypoczynkowo-Rekreacyjny z zapleczem i przystanią żeglarską
- dobre miejsce na sobotnio-niedzielny wypoczynek
Warzyń - Waren, Warin (1262 r.)
Od 1945 r. dzielnica Brzegu Dolnego.
Zabytki - kościół p.w. Wszystkich Świętych.
Żerków - Gross Sirchaw (1304 r.)
Wieś położona na Wysoczyźnie Rościsławickiej oddalona 4,5 km od Brzegu Dolnego,
na wys. 128 - 140 m n.p.m. Najstarsza wzmianka o osadzie pochodzi z dokumentu
1304 r. jako własność Cystersów z Lubiąża. We wsi zespół pałacowo - dworski
z XVII w, przed laty siedziba rodów Kockritzów i Haugwitzów.
Żerkówek - Allod Sirchaw (1308 r.)
Wieś położona na Wysoczyźnie Rościsławickiej oddalona 3,5 km od Brzegu Dolnego,
na wys. 135 - 145 m n.p.m. Pierwsza wzmianka o osadzie pochodzi z 1308 r.
Źródła:
Irena Kozioł, Jerzy Załęski, "Miasto i gmina Brzeg Dolny", Inwentaryzacja
krajoznawcza województwa wrocławskiego Zeszyt 14, Polskie Towarzystwo Turystyczno
- Krajoznawcze, Oddział Wrocławski Komisja Krajoznawcza, Wrocław 1992;
Elżbieta Kaszuba, Leszek Ziątkowski "Historia Brzegu Dolnego", Brzeg Dolny
- Wrocław 1998;
Mieczysława Chmielewska, Rościsław Żerelik "Brzeg Dolny", Wrocław 1989;
|
