Brzeg Dolny - www.brzegdolny.pl Brzeg Dolny - www.brzegdolny.pl
e-mail | Kino | Park Miejski | Poczta | Linki | Przetargi | Foto | PKP | Dane teleadresowe | Kontakt
Brzeg Dolny
Strona główna
Gmina Brzeg Dolny
Partnerstwo miast
Historia Brzegu Dolnego
Honorowi Obywatele
Kultura
Wypoczynek i rekreacja
Przemysł
Oferta dla inwestorów
Projekty UE
Służba zdrowia
Pomoc społeczna
Oświata
Telewizja Miejska TvBD
TvBD ARCHIWUM
Plan miasta
Nasza Policja
Organizacje Pozarządowe
Galeria zdjęć
Nabór do Przedszkoli
 
 

Poczta

Komunikator SISMS

ARAW

Portal w Twoim telefonie

Dziennik Dolnośląski






Profesjonalne bezpłatne statystyki www

» Historia Brzegu Dolnego

Historia w pigułce | Kalendarium | Herb miasta | Sołectwa | Kaplica Św. Jadwigi |
Park i pałac w Brzegu Dolnym
Kaplica św. Jadwigi Kult św. Jadwigi rozpowszechniony jest na Śląsku. Wszak to jedna z pierwszych naprawdę śląskich świętych – tak mocno związana z Dolnym Śląskiem – Wrocławiem, Trzebnicą, Legnicą czy Henrykowem. Tych miast jest dużo więcej... Także miasto Brzeg Dolny od XVII wieku czci św. Jadwigę. Znajduje się tu kaplica jej poświęcona, w której znajduje kamień, na którym według legendy odcisnęła swoją stopą...
Kaplica św. Jadwigi zbudowana została u zbiegu alei prowadzących ze Starego Miasta do wsi Warzyń, na zamknięciu widoku alei z Drogą Krzyżową. Pierwotnie miała być "kaplicą przy eremie", lecz stała się ona z czasem nie tylko pierwszym kościołem na terenie Brzegu Dolnego, ale z biegiem lat (o czym wie niewielu) także i miejscem pielgrzymek.

Zbudowana została dzięki staraniom i gorliwości religijnej Jerzego Abrahama von Dyherna, radcy cesarza Leopolda, właściciela miasta w latach 1662 – 1671. Baron von Dyhern za zgodą biskupa wrocławskiego Sebastiana Rostocka wybrał i wybudował kaplicę p.w. św. Jadwigi, która stała się od 1267 roku jedną z najważniejszych świętych na Dolnym Śląsku. “Świadomie propagowany i wykorzystywany w ramach odnowy potrydenckiej kościoła katolickiego kult św. Jadwigi znalazł jedną ze swoich najlepszych wykładni artystycznych /.../ właśnie w Brzegu Dolnym". Celem jaki przyświecał zapewne fundatorowi było zgodne z kontrreformacyjnym duchem epoki "rozkrzewianie chrześcijańskiej, katolickiej religii".

Georg Abraham von Dyhrn Jerzy Abraham von Dyhern nieprzypadkowo wybrał właśnie św. Jadwigę na patronkę nowego katolickiego kościoła powstającego w Brzegu Dolnym. Dyhrn był bowiem właścicielem kamienia, na którym według legendy św. Jadwiga odcisnęła swoją stopę. Miało to miejsce podczas jej podróży z Legnicy do klasztoru w Trzebnicy. Kamień ten do dnia dzisiejszego znajduje się w kaplicy w ołtarzu głównym. Jak napisał Werner w swoim "Topographia seu Compendium Silesie" "zachował się on wraz z kunsztowną oprawą umieszczony w kaplicy koło Brzegu Dolnego, gdzie była również pustelnia otoczona pięknymi alejami" Obok kamienia znajdowała się również studnia, której woda ożywiała i ozdrawiała pielgrzymów, którzy odwiedzali to miejsce.

Kaplica została wybudowana w latach 1665 - 1666 stanowiła przesz szereg lat samodzielnym obiekt. W 1834 roku powstał obok niej cmentarz. Poświęcono ją po roku od rozpoczęcia budowy - 29 sierpnia 1666 r. Stała się ona pierwszym katolickim kościołem w naszym mieście, bowiem wieś Warzyń i znajdujący się tam kościół parafialny w wieku XVII nie należał jeszcze do miasta. Inne obiekty na tym terenie tj. kaplica cmentarna tzw. "Cichego Cierpienia" wykonana została w XVIII lub na początku XIX w. W pobliżu istniał erem, w którym mieszkali przez lata pustelnicy, jednak nie zachował się on do naszych czasów. Sama kaplica wraz z cmentarzem była również ważnym elementem kompozycyjnym ściśle powiązanym z rozwiązaniami przestrzennymi parku pałacowego.


Kubatura kaplicy p.w. św. Jadwigi wynosi 1.267.7 m3, powierzchnia użytkowa to 121,2 m2. Swój barokowy kształt zawdzięcza kaplica Christopherowi Franzowi von Glaubitz i jego małżonce późniejszym właścicielom miasta. Dzięki ich funduszom rozbudowano i poszerzono kaplicę od zachodu, przykryto ją nowym sklepieniem oraz wymieniono wyposażenie. W 1745 r von Glaubitz rozbudował ją i odnowił, a 29 sierpnia 1739 r. dokonano ponownego - uroczystego poświęcenia.



Do roku 1834 istniała tylko murowana z cegły ośmioboczna budowla zwieńczona kopułą z oknami przez które przedostawało się do wnętrza światło, później dobudowano podłużną nawę, która została w wieku XIX rozebrana i ponownie odbudowana od początku. Obecny wygląd został jej nadany w latach 1858 - 1861 dzięki staraniom hrabiny Lazareff. Kaplica św. Jadwigi Jej także należy zawdzięczać powstanie cmentarza przy kaplicy w roku 1828, jego poświęcenie miało miejsce w 1834 r. Ludność katolicka z tereny miasta chowana była na cmentarzu na Warzyniu, w wyniku przepełnienia tego cmentarza parafia zwróciła się do hrabiny o przekazanie terenu na cmentarz. Hrabina Lazareffpodarowała ziemię, na której go utworzono. Parafia miała tylko postawić wokół tego terenu płot. Zmarłych chowano na nim do lat sześćdziesiątych naszego wieku, czyli do czasu otwarcia nowego cmentarza komunalnego. Obecnie zarówno cmentarz jak i kaplica są bardzo zaniedbane. Cmentarz ten o powierzchni ok. 0, 70 ha składa się z dwóch części /podobnie jak kaplica/ - starej - leżącej w bezpośrednim sąsiedztwie kaplicy i nowszej - oddzielonej murem odbudowanym niedawno.


Figurka św. Jadwigi Św. Jadwiga
Jadwiga - córka Bertolda IV hrabiego von Andches z Bawarii ur. się około roku 1176 w Andches koło Monachium. Wychowana i wykształcona została w nadreńskim klasztorze bernardynek Kitzingen, w którym przebywała od 5 roku życia. Źródła współczesne mówiły o niej jako o osobie wykształconej tj. umiejącej czytać i pisać. Gdy przybyła do Polski aby poślubić księcia śląskiego Henryka Brodatego miała zaledwie 12 lat. Jej ślub z Henrykiem odbył się ok. 1188 roku.

Księżna Jadwiga obdarzyła Henryka licznym potomstwem - urodziła mu jak podają źródła - sześcioro dzieci. Początkowo zajęła się wychowaniem dzieci, jednak w miarę ich dorastania odsuwała się od męża - oddawała się Bogu i ascezie. Postanowiła, że resztę życia spędzi w klasztorze w Trzebnicy. Współczesne źródła i późniejsza literatura idealizowała jej postać. Jadwiga stała się wzorem wszystkich cnót kobiecych - wzorem żony i matki, księżnej. Ta panująca księżna w habicie mniszki nierzadko broczyła brwią pod razami dyscypliny, lubowała się w spaniu na twardym podłożu, chodziła podczas mrozów boso, modliła się bardzo gorliwie, zajmowała się kalekami, chorymi oraz jeńcami nie szczędząc im napojów, jadła i szat. Osobiście odwiedzała ubogich w ich chatach, pocieszała ich i przychodziła z pomocą, dawała jałmużny biednym, urządzała im kuchnie i przytułki. Stale na swoim dworze utrzymywała 13 chorych kalek, których woziła stale ze swoim dworem po kraju.

Dzięki niej powstał także we Wrocławiu hospicjum. Jadwiga nie szczędziła także pieniędzy ze skarbca książęcego na budowę wspaniałych kościołów i klasztorów na Śląsku. Dzięki książęcym nadaniom powstały opactwa w Lubiążu i Henrykowie, Kamieńcu oraz Nowogrodzie Bobrzańskim. Najwspanialszym dziełem, do którego się przyczyniła był klasztor cysterek w Trzebnicy, który za namową Jadwigi – Henryk Brodaty ufundował. Księżna uprosiła też swego męża, aby złoczyńców oskarżonych o zbrodnie nie karać śmiercią, lecz wysyłać ich do robót koło klasztoru, by "każdy grzesznik mógł lżejszą lub cięższą pracą przy budowie odpokutować". Niejednego zbrodniarza uchroniła w ten sposób od stryczka.

Zmarła 14 października 1243 roku w Trzebnicy, została pochowana tam dwa dni później w kościele klasztornym - 16 października 1243 r. Kanonizowano ją bardzo szybko, bo już w 1267 roku. Sześć lat wcześniej w roku 1261 biskupi gnieźnieńscy wraz z cysterkami trzebnickimi wnieśli petycję do papieża o jej kanonizację. Zaczęto przygotowywać potrzebne dokumenty z opisem życia św. Jadwigi i listą dokonanych za jej wstawiennictwem cudownych uzdrowień. Do jej grobu w Trzebnicy zaczęli pielgrzymować wierni z Czech, Śląska i Niemiec. W bulli kanonizacyjnej papież Klemens IV nakazał, "każdego roku ma być uroczyście obchodzone to święto przez odprawienie nabożeństwa we wszystkich biskupstwach i miastach Niemiec, Polski i Czech przez wszystkich duchownych i świeckich". Na prośbę króla polskiego Jana III Sobieskiego papież Innocenty XI wprowadził kult św. Jadwigi do całego kościoła.

^na górę strony

© 2005 Serwis www.brzegdolny.pl jest oficjalnym Serwisem Urzędu Miejskiego Brzegu Dolnego.